DNS nedir?

DNS nedir?

  • Post Author:
  • Post Category:Genel
  • Post Comments:1 Yorum

Günlük hayatımızda internete girerken sık sık DNS kelimesini duyarız. DNS İngilizce Domain Name System kelimelerinin kısaltması olup, İnternet’in çalışabilmesi için kilit tol oynamaktadır. Bu yazımızı okumayı bitirdiğinizde, DNS çalışma mantığını tam anlamı ile kavramış ve DNS’e dair birçok alt terimin ne anlama geldiğini öğrenmiş olacaksınız. Bu kavramları daha sonrasında hatırlamak için sayfayı sık kullanılanlara ekleyebilirsiniz, herkese iyi okumalar.

DNS Neden Kullanılır ?

Her web sitesi çalışabilmesi için bir sunucu üzerinde bulunur ve her sunucunun ise bir IP adresi vardır. Aslında bir web sitesinin çalışabilmesi için sadece bir IP adresi yazmamız yeterli olacaktır, örneğin “172.217.10.238” ip adresini tarayıcımıza yazarsak google.com sitesinin açıldığını göreceğiz. Bu IP adreslerini telefon numarası gibi düşünebilirsiniz. Her sitenin, hatta internete bağlanan her modemin IP adresi, tıpkı telefon numarası gibidir.

Elbette IP adreslerini akılda tutmak oldukça zordur. Mesela biraz önceki örnekte olduğu gibi google.com yerine “172.217.10.238” şeklinde giriş yapmamız oldukça zor olacaktır. Eğer DNS olmasa idi sıklıkla girdiğiniz onlarca web sitesine ait IP adreslerini unutmamak için tıpkı telefon defteri gibi bir yazılıma ihtiyaç duyacaktınız. İşte DNS teknolojisi de tam burada devreye giriyor.

DNS Nasıl Çalışır?

DNS sunucuların çalışma mantığı son derece basittir. DNS sistemini “isim sunucuları” ve “isim çözümleyicileri” (DNS istemcileri) oluşturur. Bir DNS isim sunucusu, bünyesinde bulunan her IP adresine karşılık gelen alan adını kaydeder. Siz web tarayıcınıza bir alan adı yazdığınızda ise DNS istemci tarafından ilgili DNS sunucusunun adresi istenir. Eğer DNS sunucusunda söz konusu web sitesine ait domain bir IP adresi ile ilişkilendirildi ise, o siteyi ziyaret etmek mümkündür.

Bir web sitesine giriş yapılmak istendiğinde öncelikle alan adının yönlenmiş olduğu DNS sunucularında sorgulama yapılır, DNS sunucuları İsim sunucusu yada NS (Name Server) olarakta karşımıza çıkabilir. DNS suncularından alnan bilgiye göre web sitesinin çalıştığı sunucunun IP adresi bulunur ve yönlendirilir.

DNS Sunucusu Nedir?

Bir DNS sunucusunun temel özelliği bir alan adının yönleneceği IP adreslerinin kayıtlarını kendi üzerinde barındırmasıdır. DNS sunucularının üzerinde bulunan kayıtları “DNS Zone” şeklinde isimlendirebiliriz.

Hangi DNS yazılımları kullanılır ?

DNS Sunucu yazılımları oldukça basit bir mantıkla çalışırlar. Çalıştıkları ve işledikleri veri az miktarda olduğu için; çok yüksek özellikli sunuculara ihtiyaç duymazlar. Dolayısı ile çalıştıkları sunucunun CPU gücünün yüksek olması gerekmez. En basit sunucuda dahi on binlerce farklı DNS Zone sağlıklı bir şekilde çalışabilmektedir.

Genelde “Berkeley Internet Name Domain” isimli “BIND” kısa adı ile bilinen yazılımı kullanan DNS sistemi Alan adlarını bir IP adresine yönlendirirken bu veya muadili yazılımlar ile bu işlemi yapar. “BIND” yazılımına alternatif olarak PowerDNS ve Microsoft DNS Servisi gibi yazılımlar ve platformlar kullanılabilir.

Neden DNS Değiştirilir?

Bir DNS adresini değiştirmek istemenin 2 sebebi olabilir bunlardan biri; bir web sitesini IP adresini değiştirmek istemektir. Web sitesinin yayın yaptığı sunucu değişmiş yada IP adresi artık kullanılamıyor olması nedeni ile bu gibi bir gereksinim duyulmuş olabilir.

2. nedeni ise kendi cihazlarımızda İnternet’e bağlanmamızı sağlayan DNS sunucuların değiştirmek istenmesidir. Bir web sitesine erişilmesi gerektiğinde DNS sisteminin kullanılması gerektiğine değinmiştik. Özellikle ülkemizde BTK veya mahkemeler tarafından yasaklanan sitelere erişmek için de DNS değişikliği yapılmaktadır.

Bir Web Sitesi Nasıl Erişime Kısıtlarnır ?

Bir siteye erişim engeli koymanın en kolay yolu DNS tabanlı engellemedir. İnternet’e Türkiye üzerinden bağlanan bir cihaz Türkiye’de hizmet veren bir internet servis sağlayıcısı firmanın DNS sunucularını kullanmaktadır. Herhangi bir siteye engel kararı alındığında servis sağlayıcıların bu DNS sunucuları üzerinden ilgili web sitesinin IP adresi talep edildiğinde reddedilir . Bu nedenle siteye girilmeye çalışıldığında “Bu siteye mahkeme karar ile erişim engeli konulmuştur” gibi bir mesajı görürsünüz.

Kullanmış olduğumuz cihazlazlardaki DNS sunucularının değiştirilmek istenmesinin en büyük nedeni de bu engelin aşılmak istenmesidir. Bunun dışında servis sağlayıcınızın size sağlamış olduğu DNS sunucusunun bağlantı kalitesinden memnun değilseniz yine DNS sunucusunu değiştirme işlemi yapmak isteyebilirsiniz.

Bir Alan Adı İçin DNS Ayarları Nasıl Değiştirilir?

Aslında çoğu zaman alan adımızı çalıştırmak istediğimiz hosting üzerinde gerekli DNS kayıtları otomatik oluşur ve alan adınızın yalnızca NS değerlerini hostinginize yönlendirmeniz yeterli olacaktır. Ancak kimi zaman DNS kayıtlarını kendiniz yönetmeniz gerekebilir.

Eğer alan adınıza ait bir hosting mevcut değil ise alan adı servis sağlayıcınızın alan adı park DNS sunucusunu kullanabilir yada Cloudflare gibi ücretsiz DNS sunucu hizmetlerini kullanabilirsiniz. Alan adınızı DNS sunucusuna yönlendirmenizin ardından DNS sunucu yönetim paneline erişip DNS kayıtlarını değiştirebilirsiniz. DNS yönetim paneli genelde “DNS Zone Yönetimi” şeklinde isimlendirilmiş olabilir, faklı panellerde farklı isimler bulunuyor olabilir ancak hepsi temelde aynı işlemi yapmaktadır.

DNS Zone Kayıt Tipleri

Yukarıda bahsedilen DNS yönetim paneline eriştikten sonra, yapmak istediğimiz işleme göre değiştirmemiz gereken kayıt tipini seçmemiz gerekecektir. Aşağıda bu kayıt türlerinin kısa açıklamasını bulabilirsiniz.

A Kaydı

Bir domain adresinin bir IP adresi ile ilişkilendirilmesi için kullanılan temel DNS kayıt türüdür. Yalnızca IPv4 adreslerini işaret ederler.

CNAME Kaydı

CNAME kaydı “Alias Kaydı” olarak da isimlendirilir. CNAME kayıtları ile alan adınızı farklı adreslere yönlendirilmesini sağlayabilirsiniz. Örneğin X domaini ile Y domaini aynı sunucuda bulunuyor olsun, eğer “X CNAME Y” şeklinde bir kayıt oluşturursak X domaini Y domainin bulunduğu sunucu üzerinde çalışacaktır. Ancak her CNAME kaydının hedef kısmının mutlaka bir A kaydı şeklinde karşılığı olmalıdır.

MX Kaydı

Alan adınıza bir mail iletildiğinde bu mailleri hangi sunucu üzerinden kabul edileceğini belirten bir kayıt türüdür. Eğer domaininize tanımlı birden fazla MX kaydı var ise, e-postalarınız önce Priority(Öncelik) değeri bakımından en düşük olan sunucuya iletilir. Bu sunucunun yoğun olması, kapalı olması gibi sebeplerle cevap vermemesi durumunda ise sıradaki en düşük Priority değerine sahip sunucu üzerinden mail alımı devam eder.

TXT Kaydı

Genelde bir text dökümü ile onaylama amacı ile kullanılır. “Sender Policy Framework” adlı “SPF” kayıtları da TXT kaydı olarak burada tutulur. SPF’in kullanım amacı ise; mail gönderim yapılan sunucunun gerçekten sizin sunucunuz olduğuna dair onay kaydıdır, bu sayede spam maillerine karşı bir önlem alınmış olur.

AAA Kaydı

“A Kaydı” ile bire bir aynı işlemi yapan bir kayıt türüdür, tek farkı IPv4 yerine IPv6 kullanmasıdır.

SRV Kaydı

Sunucularda bulunan her özel hizmetin; adres (lokasyon), port ve protokol bilgileri bulunmaktadır. Bu bilgiler SRV kaydı içinde tutulmaktadır. Herhangi bir istemci tarafından bu bilgiler istendiğinde, ilgili bilginin sağlanması SRV kaydı kontrol edilerek yapılmaktadır.

Reverse DNS Nedir?

Asıl adı “RDNS” olan ve İngilizce “Reverse Domain Name System” şeklinde ifade edilen teknolojinin piyasadaki ismi “Reverse DNS” olarak geçmektedir. Aynı zamanda “PTR Kaydı” ismi ile de bilinir.

Bu kadar çok ad ile var olan Reverse DNS aslında A kaydının tam tersi işlemi yapar. Hatırlayacağınız üzere A kaydı, domain adresinizi bir IP adresi ile eşlemekte idi. Reverse DNS ise bir IP adresini bir IP adresi ile eşlemektedir.

Sitenize ait bir PTR kaydı olup olmadığını buradaki aracı kullanarak kontrol edebilirsiniz. Sitede görüntüleyeceğiniz kutucuğa IP adresi yazmanız yeterli olacaktır.

DNS Nedir yazımızın burada sonuna geldik. DNS hakkında bilinmesi gereken birçok bilgiye değinmiş olduk. Verilen bilgilerin çok fazla teknik detay içermesinden dolayı sizin için önemli olduğunu düşündüğünüz bilgileri not almanızı tavsiye ederiz.

This Post Has One Comment

Bir cevap yazın